San Zaccaria

Eeuwen nadat Giovanni Bellini – destijds 74 jaar oud – het San Zaccaria-altaarstuk schilderde, werd het als een zodanig meesterwerk beschouwd dat Napoleons troepen het tijdens de plundering van Venetië in 1787 uit het frame sneden en meenamen naar Frankrijk. Deze brute verwijdering verklaart het ontbrekende deel aan de bovenkant, net onder de bekronende boog van het schilderij.

Tijdens het verblijf in Frankrijk onderging het schilderij een ingrijpende conserveringsbehandeling die destijds in de mode was en beter geschikt was voor museumtentoonstelling: het verfoppervlak werd van het houten paneel losgemaakt en op doek gelijmd.

Toen het altaarstuk uiteindelijk 20 jaar later naar Venetië terugkeerde, werd het weer geïnstalleerd – maar niet op de oorspronkelijke plek. Toch maakt de omliggende architectuur het makkelijk het tegenovergestelde te geloven.

Het altaarstuk en de omliggende architectuur zijn ontworpen om als een organisch geheel deel uit te maken van het gebouw en vormen een naadloze combinatie. Het gebruik van lijnperspectief en gebeeldhouwde zuilen aan weerszijden wekken de illusie van een deur naar de geschilderde scène en vervagen zo de grens tussen kunst en architectuur.

Het klooster van San Zaccaria werd traditioneel elk jaar met Pasen bezocht door de doge en zijn hele hofhouding.

Dit ceremoniële bezoek zou in de 12e eeuw zijn begonnen, nadat de nonnen land hadden geschonken voor de bouw van een hertogelijke kapel – wat uiteindelijk Basiliek van San Marco zou worden.

De traditie hield eeuwenlang stand en eindigde pas in 1797, toen de Republiek Venetië viel en het klooster werd opgeheven door de bezettingsmacht van Napoleon.